طرح‌هاي پژوهشي شاخص

 

طرح‌هاي پژوهشي اتمام يافته:

 

1ـ طراحي و پياده‌سازي نرم‌افزار تعيين محدوده معادن روباز

كارفرما: شركت تهيه و توليد مواد معدني ايران – مركز تحقيقات مواد معدني ايران (يزد)

خلاصه طرح:

هدف از تهيه اين نرم‌افزار، تعيين محدوده نهايي معادن فلزي پايه‌ بوده است، به‌طوري كه سود خالص حاصل از استخراج و فرآوري ماده معدني موجود در آن با لحاظ نمودن معيارهاي فني، حداكثر مقدار ممكن باشد. با توسعه اين نرم‌افزار از يك‌سو تمام جزئيات فني لازم براي تعيين محدوده نهايي بهينه معادن روباز به‌طور كامل تبيين و تشريح شده و از سوي ديگر راه براي افزودن قابليت‌ها و مدول‌هاي ديگر و افزايش ارتباط صنعت و دانشگاه هموار ساخته است.

 

2- انجام خدمات نظارت بر طرح‌هاي اكتشافي

كارفرما: شركت تهيه و توليد مواد معدني ايران

در این طرح جهاد دانشگاهی به عنوان ناظر همکاری داشته است که آقای دکتر علی‌نیا به عنوان نماینده جهاد دانشگاهی واحد صنعتی امیرکبیر این طرح را به سرانجام رسانده و گزارش نهایی به کارفرما ارایه شده است. این طرح شامل نظارت بر خدمات اکتشافی 5 عنوان طرح زیر بوده است.

· اکتشاف باریت رازوجرگلان

· اکتشاف عناصر پلی متال در غرب رودخانه هراز

·  پتانسيل‌يابي سنگ‌هاي نيمه قيمتي در استان سيستان و بلوچستان

· اكتشاف ذخاير سيليس نيريز

·  اکتشاف طلای کوهیان واقع در استان زنجان

 

3ـ بررسي و مطالعات فني و اقتصادي سرمايه‌گذاري در معادن كوچك مس تا مراحل الف ـ معدن و كنسانتره و ب ـ هيدرومتالورژي

كارفرما: شركت تحقيقات و كاربرد مواد معدني ايران

خلاصه طرح:

در اين طرح پس از تهيه مشخصات و استانداردهاي ذخاير كوچك مقياس مس در ايران و جهان، اين ذخاير از نظر قابليت استخراج به روش‌هاي روباز و زيرزميني تقسيم شده و از بعد فني و اقتصادي مورد بررسي قرار گرفته است. پس از معرفي روش‌هاي استحصال مس، هر يك از آن‌ها از نظر فني و اقتصادي مورد تجزيه و تحليل قرار گرفته تا قابليت سرمايه‌گذاري جهت بهره‌برداري از اين ذخاير مشخص گردد. در مجموع پس از ارايه روش‌هاي برآورد هزينه‌هاي اكتشاف، معدنكاري، فرآوري و هيدرومتالورژي معادن كوچك مس، ضرايب مناسب جهت به‌روز كردن هزينه‌هاي محاسباتي از طريق روابط ارايه شده، پيش‌بيني شده است. در نهايت براساس نتايج حاصل از بررسي‌هاي فني و اقتصادي، آلترناتيو مناسب جهت بهره‌برداري از اين نوع ذخاير مس انتخاب و بررسي‌هاي فني و اقتصادي بيشتر و دقيق‌تر انجام و يك نرم‌افزار براي انجام چنين مطالعاتي توسعه داده شده است.

 

4ـ ضوابط و معيارها و دستورالعمل‌هاي سنگ‌ جوری دستي ـ اتوماتيك

كارفرما: وزارت صنايع و معادن

خلاصه طرح:

در اين طرح، تدوين ضوابط، معيارها و دستورالعمل‌هاي مرتبط با سنگ‌جوري دستي‌ـ اتوماتيك انجام شده است. پس از جمع‌آوري و بررسي اطلاعات و ضوابط موجود در ايران و سه كشور مهم معدني جهان و ارايه تعاريف و اهداف طرح، به بیان انواع روش‌هاي سنگ‌جوري، خواص مؤثر در سنگ‌جوري و انتخاب روش بر آن اساس، معيارهاي سنگ‌جوري، دستورالعمل‌هاي لازم براي هر یک از روش‌هاي سنگ‌جوري دستي و اتوماتيك پرداخته شده است.

 

5- بازنگري و اصلاح نهايي نشريات تهيه شده در طرح تهيه و تدوين ضوابط و معيارهاي معدن كشور

کارفرما: سازمان مديريت و برنامه‌ريزي كشور

خلاصه طرح:

هدف از انجام اين پروژه بازنگري و اصلاح تعدادي از نشرياتي است كه در طرح و تدوين ضوابط و معيارهاي معدن تهيه شده است. اين بازنگري و اصلاح با هدف هرچه سودمند‌تر و کاراتر كردن نشرياتي است كه به‌عنوان ضابطه و معيار تهيه و در اختيار معادن و شركت‌هاي معدني مرتبط با بخش معدن قرار مي‌گيرد. این طرح شامل موارد زیر است.

·   تدوین نهایی ضوابط و معیارهای اکتشاف زغال سنگ،

·   تدوین نهایی تعاریف و مفاهیم اکتشاف معدن،

·   تدوین نهایی تعاریف و مفاهیم استخراج معدن،

·   تدوین نهایی تعاریف و مفاهیم فرآوری مواد معدنی،

·   تدوین نهایی ضوابط و معیارهای تهویه در معادن.

به‌منظور انجام اين طرح ابتدا با توجه به موضوع نشريات مختلف افراد صاحب‌نظر در اين زمينه شناسايي شده و در قالب تيم‌هاي به بررسي مجدد و اصلاح اين نشريات اقدام شده است.

نشريات اصلاح شده‌اي كه از نظر فني و نگارشي بتوان در اختيار مخاطبان معدني طرح‌هاي تدوين ضابطه و معيارهاي قرارداد نتايج اصلي و نهايي اين طرح مي‌باشند.

 

6ـ معيارها و دستورالعمل طراحي‌هاي ژئومكانيكي حفريات معدني

كارفرما: وزارت صنايع و معادن

 خلاصه طرح:

در اين طرح، تدوين معيارها و دستورالعمل‌ طراحي‌هاي ژئومكانيكي حفريات معدني انجام شده است. پس از جمع‌آوري و بررسي اطلاعات موجود در ايران و سه كشور معدني جهان به ارايه تعاريف و معيارهاي انتخاب روش‌هاي مختلف طراحي ژئومكانيكي پرداخته شده است. در ادامه داده‌هاي مورد نياز براي هر یک از روش‌هاي طراحي و دستورالعمل مراحل مختلف طراحي در معدنكاري با ارايه چارت‌هاي نمونه بيان شده است.

 

7- بررسي شناسايي و اندازه گيري فلزات سنگين در آب شرب بخشي از روستاهاي شهرستان هشترود

كارفرما: شركت آب و فاضلاب روستايي استان آذربايجان‌شرقي

خلاصه طرح:

اين پروژه جهت بررسي و اندازه‌گيري مقدار فلزات سنگين موجود در آب آشاميدني اين منطقه و شناسايي منابع ورود آنها به منابه آبي تعريف شده است. ورود اين فلزات به منابع آب آشاميدني و از آنجا به بدن انسان اثرات زیان‌باری را به همراه داشته به‌طوري كه باعث بروز بيماري‌هاي خطرناك و مهلكي مي‌شود. در اين پروژه با نمونه‌برداري از آب آشاميدني منطقه، آناليز نمونه‌ها براي مشخص شدن فلزات سنگين و سمي در صورت وجود؛ به علل و نحوه ورودشان به منابع آبي و راهكار مناسب براي برطرف كردن مشكلات ناشي از آنها پرداخته مي‌شود.

 

8- مطالعات امكان‌سنجي مقدماتي حدود 35 طرح معدنی سازمان صنايع كوچك و شهرك‌هاي صنعتي ايران

كارفرما: سازمان صنايع كوچك و شهرك‌هاي صنعتي ايران

خلاصه طرح:

در راستاي اهداف دولت برای ساماندهی و ایجاد صنایع کوچک با انجام طرح‌هاي سازمان صنايع كوچك و شهرك‌هاي صنعتي ايران تعداد 34 طرح مطالعات امكان‌سنجي مقدماتي طرح‌های تولید و راه اندازی محصولات و مواد معدنی فلزی و غیر فلزی در گروه مهندسي معدن انجام گرفت. مطالعات امکان‌سنجی مقدماتی این طرح‌ها شامل معرفي محصول، اطلاعات عمومي، میزان تولید و مصرف، صادرات و واردات، ذخایر و پتانسیل‌ها، کشورهای عمده تولید، وارد و صادر کننده محصولات، تكنولوژي و فرایند توليد، نکات مثبت و منفی این فرایندها و بررسي امكان‌سنجي فنی و اقتصادي می‌باشد. گزارشات مربوطه بعد از بازبيني و انجام اصلاحات لازم، در سايت سازمان صنايع كوچك و شهرك‌هاي صنعتي ايران براي استفاده عموم  قرار گرفته و  به شرح ذيل مي‌باشد.

 

رديف

عنوان طرح

رديف

عنوان طرح

1

آجر پرليتي

19

سولفات آهن هيدراته

2

تالك

20

سولفات سديم

3

تيتان

21

سولفات مس آبدار

4

تنگستن

22

بتن سبك (واتيونگ ـ هبل ـ سيلكا)

5

آزبست

23

سولفور

6

آنتيموان

24

گرافيت

7

كروميت

25

سيليس

8

قطعات سبك بنتونيتي

26

پتاس

9

فوم‌هاي سراميكي

27

فسفات

10

رنگدانه‌هاي اكسيد آهن سنتزي

28

فرو سیلیس

11

سولفات روي

29

فرو منگنز

12

سولفيد سديم

30

سنگ‌های تزئینی سخت و نرم

13

كلروپتاسيم

31

پوشش دهی ابزارهای برشی و سایشی

14

فلورين

32

گچ آلفا

15

پرليت

33

صافی پرلیتی

16

كائولن

34

نانو دي اكسيد تيتانيوم

17

فلدسپات

 

 

18

كربن فعال

 

 

 

 

9ـ تحقيق و پژوهش در مورد كيفيت زغال‌سنگ‌هاي توليدي و وارداتي كشور

كارفرما: سازمان زمين شناسي و اكتشافات معدني كشور

 خلاصه طرح:

اين پروژه با بازديد و نمونه‌برداري از واحدهاي زغال‌شويي زرند كرمان، طزره شاهرود، البرز مركزي، سنگرود گيلان و همچنين مجموعه ذوب آهن اصفهان همراه بوده است. در اين بازديدها بررسي وضعيت كار معادن، نحوه مديريت معادن، بررسي وضعيت اكتشاف و بهره برداري، وضعيت ماشين‌آلات و حمل و نقل به كارخانه‌ها بررسي شده است. اين بررسي‌ها وجود دپوهاي زغال‌دار بدون استفاده در معادن، دليل استفاده ذوب آهن از زغال خارجي و نحوه خريد زغال داخلي و خارجي توسط ذوب آهن و مقايسه زغال سنگ داخلي و خارجي از لحاظ كمي و كيفي را نيز شامل مي‌شود. در نهايت پيشنهاداتي جهت بهينه‌سازي فرآيند توليد زغال داخلي براساس مطالعات انجام شده ارايه شده‌است. 

 

10- تدوین دستورالعمل دفع مواد شیمیایی در آزمایشگاه‌ها و واحدهای فراوری مواد معدنی

كارفرما: وزارت صنايع و معادن

 خلاصه طرح:

استحصال و پرعیار‌سازی مواد معدنی با ارزش از کانسارها و باطله‌های معدنی در کارخانه‌ها و آزمایشگاه‌های فراوری مواد معدنی با استفاده از مواد شیمیایی از جمله اسیدها، بازها، سیانور در هیدرومتالورژی و محیط زیست معدنی، مواد شیمیایی مصرفی مانند کلکتورها، کف‌سازها، بازداشت‌کننده‌ها، متفرق‌کننده‌ها و غیره در فرایند فلوتاسیون، حلال‌های آلی و مواد جاذب مانند رزین‌های تبادل یونی و کربن فعال در استخراج فلزات از محلول باردار و انجام می‌گیرد. لذا مدیریت، کنترل و دفع این مواد بعد از استفاده صحیح از آنها از محیط کار و جلوگیری از آسیب‌ها و خطرات احتمالی آنها نیازمند یک سری ضوابط و دستورالعمل می‌باشد که در این پروژه در ابتدا اطلاعات لازم در مورد انواع مواد شیمیایی مصرفی، روش‌های طبقه‌بندی و کاربرد آنها در این صنعت جمع‌آوری و در نهایت ضوابط و قوانین موجود برای دفع این مواد در قالب یک دستورالعمل جامع ارایه می‌گردد.

 

11- بررسی علل ناپایداری چاه‌های آب در دشت شبستر

شرکت آب و فاضلاب روستایی آذربایجان شرقی

خلاصه طرح:

پايدار ماندن ديواره چاه‌هاي آب در تمام مدت بهره‌برداري به منظور استخراج آب مورد نياز نقش بسيار مهمي را در تامين آب شرب مردم ايفا مي‌كند. هدف از انجام طرح حاضر بررسي جامع و كاملي بر روي مكانيسم و علل ايجاد ناپايداري در چاه‌هاي آب دشت شبستر مي‌باشد. همچنين پارامترهاي موثر در اين ناپايداري شناسايي و در نهايت راه حلي براي حل اين مشكل هزينه‌بر ارايه خواهد شد.

شناخت عوامل موثر در ناپايداري‌ها و پيش‌بيني تمهيدات لازم پيش از بروز مشكل هم از هزينه‌ها اضافي مي‌كاهد و هم مانع توقف توليد چاه مي‌شود. با انجام اين پروژه و مشخص كردن دلايل و عوامل ناپايداري چاه‌ها و به دنبال آن با مطالعات تكميلي ديگر با ارائه راهكارهاي علمي از مي‌توان از هدر روي سرمايه ها جلوگيري كرده و از ميزان هزينه‌ها كاست.

 

طرح‌هاي پژوهشي در دست اجرا:

 

1ـ بررسي عناصر نادر خاكي در باطله‌هاي كارخانه فراوري سنگ آهن چغارت و چگونگي جداسازي آنها

كارفرما: شركت سنگ آهن مركزي ايران

 خلاصه طرح:

 عناصر نادر شامل عناصر نادر خاكي REE و عناصر ديگر مانند واناديم ((V و تيتانيوم، P (فسفر) و ...  كه به همراه سنگ آهن چغارت، بالاخص در ارتباط با آپاتيت‌هاي سنگ آهن چغارت يافت مي‌شود در اين طرح عناصر نادر موجود در باطله‌هاي حاصل از فرايند پرعيار سازي سنگ آهن در كارخانه فراوري سنگ آهن چغارت مورد بررسي قرار مي‌گيرد به اين منظور كه ميزان عناصر نادر خاكي سبك LREE يا عناصر نادر خاكي سنگين HREE و همچنين مقدار V و تيتانيوم (Ti) و P (فسفر) و ...  در باطله‌هاي فراوري اين كارخانه در چه حدي است؟ علاوه بر آن بررسي روش جداسازي اين عناصر از باطله‌هاي كارخانه مورد بحث و بررسي قرار مي‌گيرد. اينها مسايلي هستند كه در اين طرح مورد بررسي قرار مي‌گيرند.

 

2ـ تهيه دستورالعمل مطالعات آسيب‌پذيري لرزه‌اي تونل‌ها

كارفرما: پژوهشكده حمل و نقل وزارت راه و ترابري

 خلاصه طرح:

در اين پروژه قرار است دستورالعمل مطالعات آسيب‌پذيري لرزه‌اي تونل‌ها تدوين شود. اين دستورالعمل حاوي مطالبي در خصوص چگونگي جمع‌آوري اطلاعات دفتري و محلي، چگونگي انجام آزمايش‌هاي مقاومت مصالح و ژئوتكنيك، نحوه انجام مطالعات تحليل خطر زلزله و مدل‌سازي و تحليل ثقلي و لرزه‌اي و در نهايت چگونگي ارزيابي لرزه‌اي تونل‌ها مي‌باشد.

 

3- مطالعات امكان‌سنجي مقدماتي 3 طرح معدنی سازمان صنايع كوچك و شهرك‌هاي صنعتي ايران

كارفرما:شرکت شهرك‌هاي صنعتي استان آذربایجان غربی

خلاصه طرح:

در راستاي اهداف دولت برای ساماندهی و ایجاد صنایع کوچک با انجام طرح‌هاي سازمان صنايع كوچك و شهرك‌هاي صنعتي استان آذربایجان غربی تعداد 3 طرح (تولید فرو منگنز، فرو سیلیس و سنگهای تزئینی نرم و سخت) مطالعات امكان‌سنجي مقدماتي طرح‌های تولید و راه اندازی محصولات و مواد معدنی فلزی و غیر فلزی در گروه مهندسي معدن در حال انجام است. مطالعات امکان‌سنجی مقدماتی این طرح‌ها شامل معرفي محصول، اطلاعات عمومي، میزان تولید و مصرف، صادرات و واردات، ذخایر و پتانسیل‌ها، کشورهای عمده تولید، وارد و صادر کننده محصولات، تكنولوژي و فرایند توليد، نکات مثبت و منفی این فرایندها و بررسي امكان‌سنجي فنی و اقتصادي می‌باشد